Hãy giúp "Trăm triệu thầy, trăm triệu trò" hoàn chỉnh nội dung để những người khác có thể hưởng lợi từ nó trong tương lai.
- Bấm Ctrl + F : nhập từ khoá (tìm trên trang hiện tại).
- Nhập trực tiếp vào ô tìm kiếm trên cùng (tìm trên toàn bộ website).
00:00
thì doanh nghiệp nào làm việc cũng phải dựa trên một cộng đồng không thể ai nói
là tôi không mang lại cái giá trị gì cho xã hội cả tuy nhiên thì ở cái giai đoạn
này Tại sao chúng ta phải nói nhiều hơn đến cái chữ esg là bởi vì là cái mong
muốn là doanh nghiệp không phải là chỉ là thực hiện cái trách nhiệm xã hội của
mình một cách tự pháp và nó như là một cái hệ quả không có kế hoạch của hoộ
kinh doanh nữa mà cái chữ s đó khi được đưa ra có nghĩa là làm sao mà để cho các
doanh nghiệp thực hiện cái trách nhiệm xã hội hoặc Mang lại cái tác động giải
quyết các vấn đề xã hội một cách có chủ đích có chủ động có kế hoạch có chiến
lược và có thể quản lý và đo lường được chương trình được mang đến bởi
maybi nền tảng khai phóng những tiềm
00:01
năng chào các bạn đây là chương trình nw1 h Podcast và tôi là nhà báo Vũ Kim
hạnh nhân vật mà chúng ta sẽ gặp trong ngày hôm nay là chị Phạm Kiều Oanh là
giám đốc của trung tâm khoa học công nghệ có một cái tên rất là quen thuộc
với những người mà làm các hoạt động xã hội là trung tâm si ship là một trung
tâm hỗ trợ cho các doanh nghiệp xã hội và các sáng ký xã hội để tham gia vào sự
phát triển bền vững chung của đất nước và xã hội chúng ta xin chào Vâng em xin
chào cô V Kim Hạnh Vâng rất là vui được Hôm nay trò chuyện cùng với cô và với cả
khán giả của nw1 H anh đó là vừa mới vượt qua một cái
cuộc kẹt xe rất là dài từ nhà bè qua tới đây nhưng mà đối với người làm công tác
00:02
xã hội thì đó chỉ là vị ít ít thôi nhỉ Dạ vâng vâng Ừ và anh cũng vừa bay từ Hà
Nội vào trong một cái hẹn từ trước mà tôi Với lại Oanh cũng không biết là
trong những ngày vừa rồi diễn ra một cái trận bão rất là kinh hoàng ở phía Bắc
anh ơi tình hình sao rồi Dạ vâng ờ tình hình thì đầu tiên thì là khi bão mà vào
các tỉnh như là Hải Phòng và Quảng Ninh rồi sau đó đến Hà Nội thì mọi người cũng
rất là bất ngờ bởi vì ít khi mà bão vào thẳng trực tiếp như vậy thế nhưng mà do
là cái hạ tầng cái thành phố lớn thì nó cũng tốt hơn cho nên là cái sự gọi là
cái thiệt hại về con người nó ít qu nhưng vài ngày sau thì thực sự rất bất
ngờ và rất là sót ruột đau sót khi mà nhìn thấy mưa lũ nó tạo ra những cái gọi
là cái hiệu ứng rất là nguy hiểm và cây ra sạt lược rất nhiều nhìn những cái bức
tranh mà và từ trên cao bây giờ chúng ta
00:03
có thể nhìn thấy xuống là phải hàng trăm những cái điểm sạt lở ở khắp mọi nơi ở
trên cái vùng miền núi phía Bắc thì nó đang tạo ra một cái cuộc khủng hoảng rất
là lớn cho bà con mất người mất của đã đành và nó cũng là một khục khủng hoảng
tạm gọi là như vậy trong nháy nháy về cái công tác làm sao mà chúng ta có thể
cứu trợ và hỗ trợ hứu trợ trước mắt cũng như là hỗ trợ cho bà con sau cái đợt cơ
bão lịch sử này thì nó là một cái bài toán rất lớn mà cũng phải đang dần dần
làm việc từ từ qu ạ Mấy ngày vừa qua thì trung tâm s ship cũng cùng với anh chị
em nhân viên cũng như như là các đối tác chỉ mong muốn là được thăm hỏi bà con
tìm hiểu và khi có được hiểu hơn cái nhu cầu của bà con thì bọn em cũng cố gắng
là người nhỏ làm việc nhỏ nhưng mà cũng huy động à tài lực vật lực của anh chị
em trong cộng đồng để có thể là hỗ trợ gửi à tiền hoặc là gửi gạo rồi g một số
cái nhều yếu phẩm tới một số cái đối tác đ địa phương để cho bản thân bà con đối
tác địa phương này có thêm nguồn lực để họ có thể giúp chính cái cộng đồng của
họ thì bọn em cũng nghĩ rằng là nước xa thì không Cứu được cái Lửa Gần cho nên
00:04
là cái việc mà người bên ngoài mình xác định được mình làm đế đâu thì mình cố
gắng là làm nhưng một cách nó có à Suy nghĩ có tính toán một chút để làm sao nó
không giẫm chân và cũng không thể lãng phí ng lực Thật ra thì chúng ta cũng
thấy qua một cái cuộc khủng hoảng như vậy á là một cái vấn đề rất quan trọng
là tổ chức Dạ vâng và cái năng lực cái hiểu biết của tất cả mọi người tham gia
vào trong cái cuộc đó Dạ Mình thấy là mọi người đều lên xe và đi tới tất cả
những cái vùng như thế nhưng mà Năm nào cũng có cái chuyện là nơi này thì nhận
được quá nhiều cái phần trợ giúp nơi khác thì không có đến được Hay là đến mà
những cái trợ giúp nó lại không phù hợp với lại cái nhu cầu ở tại địa phương Dạ
vâng Ở đó nó có một vấn đề rất quan trọng là nâng cao năng lực để mà tham
00:05
gia vào từ cứu hộ cho tới cứu trợ thì siip liên quan tới cái việc đó không Dạ
Thực ra là bản thân C ship thì bọn em cũng không phải là một cái tổ chức mà
tập trung và làm cái việc cứu trượng nhân đạo trong 15 năm qua thì cip hỗ trợ
cho các doanh nghiệp xã hội các doanh nhân xã hội và những cái tổ chức tại
cộng đồng với một cái tinh thần làm sao để họ có thể phát huy được năng lực tiềm
năng ở đây là s sẽ tập trung vào cái tiềm năng cái suy nghĩ và hành động như
là một người doanh nhân đấy ạ Cái tinh thần doanh nhân để mà có thể giải quyết
và hỗ trợ cho công bởi vì chúng ta cái vấn đề thì cộng đồng
thì ở nước nào nó cũng có thôi ạ Nó không phải chỉ có Việt Nam thì chúng ta
mới có vấn đề về xã hội vân vân Nhưng mà cái cách thức giải quyết thì từ trước
đến giờ thì chúng ta có rất nhiều những cái cách giải quyết khác nhau nó có để
đến từ các tổ chức xã hội các tổ chức từ thiện Hoặc là những cái chương trình
chính sách của nhà nước rất là bao trùm Tuy nhiên nó sẽ luôn luôn nó có những
cái vấn đề phát sinh ví dụ như là khi mà một cái vấn đề mà em cũng bản thân em
00:06
cũng là cái người làm công tác xã hội rất là lâu đâu là khi mà các dự án rút
đi thì cái tín B bền vững của cái dự án đấy nó đâu đó nó không được tốt thì
chính vì thế mà bọn em mới thấy rằng là cái cách tiếp cận về doanh nghiệp xã hội
nó ở đây đâu đó nó thổi vào cái luồng tinh thần khuyến khích cái sự độc lập tự
chủ và cái Tinh thần entrepreneurship tinh thần kinh doanh tinh thần làm chủ
nhân chủ doanh chủ của cái cộng đồng đó Chính vì thế mà từ những năm 2016 thì
cip cũng đã làm việc thông qua hội phụ nữ Tỉnh Lào Cai rồi là Hội Nông dân tỉnh
Hòa Bình thì chúng em là những đơn vị gần như đầu tiên để mà thổi cái luồng
cái tinh thần về cái doanh chủ đó cho cộng đồng và đã xâ phát triển khoảng 40
đơn vị Tạm gọi là các doanh nghiệp xã hội tại cộng đồng Hoặc là những cái hợp
tác xã mà ở đó bọ em tìm những cái hạt nhân là những cái người mà có cái tinh
thần kinh doanh như vậy và họ mong muốn phụng sự đóng góp cho cộng đồng để có
00:07
thể hộ cho họ làm tốt công việc của họ thì chính vì thế mặt thành quả cặp hái
là trong đợt này ví dụ như là bọn em có triển khai những cái dự án trước đây ở
Lào caai ở saa thì khi mà cơn bão số ba xảy ra thì bọn em có liên hệ với cả trên
hội phụ nữ Tỉnh Lào Cai và sau đó liên hệ với cả trực tiếp tại cái hợp tác xã
mừng hoa là cái một đơn vị mà SH ship đã hỗ trợ trước đây à liên hệ với cả cái
bạn Lan Sùng Sùng Thị Lan á là chủ nhiệm hợp tác xã cũng như là bạn Hoa Tranh ở
bên chỗ Homestay hoa tranh và thông qua hai cái đồ mối này bà em nắm bắt được
tình hình biết là bà con cũng đang rất là nỗ lực để giúp nhau những cái nơi cao
mà nơi mà chưa bị lụt thì bà con sẽ tập hợp nhau lại đi tìm kiếm nguyên liệu nấu
cơm rồi là gói bánh chưng để mà đưa vào những cái vùng lũ thì bọ em thấy là cái
tinh thần tự chủ và cái tinh thần mà gọi là cái khả năng mà bà con có thể huy
động được một lực tại cộng đồng là rất là tốt Chính vì thế mà SH ship cùng với
bạn bè cùng với cộng đồng thì bọ em tìm những cái cách để gửi những cái nguồn
lực lên để mà làm sao mà chà bà Con tại cổng đồng đó họ có thêm cái nguồn lực để
00:08
mà có để giúp đỡ được nhau thì đấy cũng là một những cái điều mà em bị cũng là
một cái điều vui trong những cái ngày rất là khó khăn vừa
qua Hồi nãy anh có nói tới một cái điều là thông thường cái tình trạng nó thường
xuyên diễn ra đó là sau khi cái dự án kết thúc và rút đi thì cái tính bện vững
mình không có bảo vệ được dạ và cô hiểu là đó là một cái điều rất khác giữa cái
chuyện là mình làm từ thiện Dạ theo cái tâm theo cái cảm xúc theo cái tình thế
với lại cái việc là mình tổ chức các cái hoạt động hỗ trợ về mặt xã hội mà nó có
tính cách bài bản và lâu dài và bền vững Dạ cô chật nghĩ tới cái chữ s ở trong
isg dạ thì anh thử nói một cách nó cô động về mình liên kết giữa những cái gì
00:09
mình đang làm với lại cái chữ s ở trong trong cái cụm esg hiện nay nó rất là phổ
biến dạ dạ vâng ạ Thực ra là esg nó trở nên rất phổ biến những năm gần đây và nó
cũng là một cái xu thế mà bắt buộc phải có nó liên quan đến rất nhiều cái gọi là
mục tiêu phát triển bền vững mà Liên hệu Quốc đã đưa ra với 17 mục tiêu thì gọi
phát triển biền vững ạ thì một trong những cái cơ sở là bởi vì chỉ có nhà
nước chỉ có chính phủ không thôi thì sẽ không bao giờ có đủ Nguyền lực để có thể
thực hiện được 17 cái mục tiêu đó cho nên nó cần có sự tham gia của doanh
nghiệp thế thì trong ba cái trụ cột esg đó á thì Cái chữ s là cái chữ mà đã được
các tổ chức xã hội trước đây đã làm thực hiện rồi Dạ vâng À và ngay cả bản thân
có doanh nghiệp ở đâu đó họ cũng nhận thấy là họ cũng có những tác động với
với cộng đồng đối với xã hội đúng không ạ đ doanh nghiệp nào làm việc cũng phải
dựa trên một cộng đồng không thể ai nói là tôi không mang lại cái giá trị gì cho
xã hội cả tuy nhiên thì ở cái giai đoạn này Tại sao chúng ta phải nói nhiều hơn
đến cái chữ esg là bởi vì là cái mong muốn là doanh nghiệp không không phải là
00:10
chỉ là thực hiện cái trách nhiệm xã hội của mình một cách tự phát và nó như là
một cái hệ quả không có kế hoạch của qua kinh doanh
nữa mà cái chữ s đó khi được đưa ra có nghĩa là làm sao mà để cho các doanh
nghiệp thực hiện cái trách nhiệm xã hội hoặc Mang lại cái tác động giải quyết
các vấn đề xã hội một cách có chủ đích có chủ động có kế hoạch có chiến lược và
có thể quản lý và đo lường được đấy là sự khác biệt chứ còn Trước đây người ta
vẫn làm mà nhưng mà làm vậy thôi còn cũng không phải là có một cái kế hoạch
gì nó cũng không có một cái mục tiêu chiến lược nó không phân bộ nó không có
cái nguồn lực thì nó sẽ được Trăng hay chớ thế thì cho nên là và khi mà doanh
nghiệp với cả cái tiềm năng rất lớn của mình với cả những cái sự lanh lợi sự
thông minh sự khéo lẽo của những người doanh chủ cộng với cả cái tâm của họ thì
khi nó được thực hiện được cái hoạt động
chiến hoạt động xã hội một cách có chiến
00:11
lược thì nó có cái khả năng tạo ra những thay đổi rất lớn cho cộng đồng mà những
người làm công tác từ thiện Trước đây họ
có thể vẫn đang làm nhưng họ vẫn còn cần thêm cái sự tham gia của giới doanh chủ
mà ở đây thì và em được gọi là doanh nhân xã hội ạ nghĩa là những người doanh
nhân là social entrepreneur ạ Vâng là những người mà họ sử dụng cái tài năng
của họ cái cách làm việc kinh doanh của họ Nhưng mà không phải chỉ là để tạo ra
lợi nhuận mà là để giải quyết các vấn đề
xã hội hoặc là vấn đề với môi trường một cách chủ định có chiến lược có kế hoạch
và có thể đo lường được kết quả Thì đấy là cái sự khác biệt mà cip là cũng là
một trong những đơn vị tiên phong để đóng góp vào cái sự thay đổi đó Vâng
trong 15 năm qua Dạ cô từng nghe o kể cái câu chuyện là
00:12
mình đã tham gia vào các cái tổ chức quốc tế mà làm công tác hỗ trợ xã hội
rất là nhiều Dạ ở Việt Nam và cũng khá là lâu rồi Dạ và cũng không phải là từ
khi người ta nói nhiều tới cái khái niệm phg thì chúng ta mới làm cái hoạt động
xã hội nhưng mà ở cái ranh giới giữa cái làm hoạt động xã hội theo cái tinh thần
như là trước đây với lại làm cái hoạt động xã hội theo cái hướng là phát triển
bề vững thì anh có nhớ là cái lần đầu tiên mà cái người doanh nhân của Ryan
Air phải không Dạ dạ Ừ đến và anh đưa cái người doanh nhân đó đi thăm đồng
bằng sông Cửu Long Hình như là Đồng Tháp Dạ Dạ đúng rồi thì mình có những cái
tiếp cận trực tiếp luôn và mình nhận xét
ngay tại chỗ luôn và ng ngờ rằng là Oanh là cái người mà phân biệt được giữa hai
00:13
cái hoạt động nhìn bề ngoài là rất giống
nhau nha Dạ nhưng mà rõ ràng là cái định
hướng cái mục tiêu và cái hiệu quả là nó có phần khác nhau Dạ anh kể một chút
chuyện về cái đoạn đó đi nó hay lắm vâng dạ vâng thì đấy thì cũng là một cái cột
mốc mà nó là nó thay đổi cái nhận thức của em và thay đổi cả cái cuộc sống của
em luôn cô ạ Vâng Thực ra là em thì cô biết rồi cũng là sống ở miền Bắc và cái
suy nghĩ vào những đầu những năm 2000 á thì lúc mà nước mình cũng mới mở cửa thì
cái nhìn nhận của mình về doanh nghiệp về doanh nhân á nó vẫn còn khá là chưa
thực tế lắm và lúc đó thì mình cũng nghe tuyên truyền là chính thôi Thế nâm ra
cũng chỉ cũng nhìn thấy hình ảnh của các doanh nhân là với như kiểu mặc com lê
caravat rồi bay cặp rồi Cò đi tới kiểu dạng như vậy
Mình cũng ngưỡng mộ nghĩa là mình cũng gọi là ngưỡng mộ là H họ giỏi nhưng mà
00:14
mình cũng chỉ thấy rằng là họ quá xa vời và cái hành động của họ
đối với cộng đồng nó mang tính chất là ok Thì bởi vì anh cũng đã khai thác rất
nhiều cái nguồn lực đấu đó của cộng đồng và do đó thì anh phải payback nghĩa là
cũng phải hoàn trả lại một phần thì mình nghĩ đấy cũng là một phần đạo đức thôi
chứ nó không có cái gì là kê gớm lắm Cả Thế thì nhưng mà trong một cái chuyến
đợt đó là em có làm quản lý một cái dự án là phòng chống buôn bán người qua
biên giới đặc biệt là phụ nữ qua bên giới Tây Nam với cả Campuchia thì một
trong các nhà tài trợ bọn em tạm gọi là một triệu phú người
thì anh ấy là cái người founder của cái quỹ Z One Foundation thì khi mà anh ấy
tài trợ cho dự án của bọn em thì anh có đến thăm dự án thì hai cái ngày mà đi
gọi là được tiếp xúc với cả trao đổi làm việc với anh ở Đồng tác thì cho em một
cái góc nhìn rất khác về doanh nhân họ thực sự là những cái người không phải là
chỉ quan tâm mà quan chân rất sâu sắc có hiểu biết về các vấn đề xã hội và họ có
một cái góc nhìn và cái cách họ hành động nó rất khác so với cả những cách mà
00:15
trước đây em vẫn làm thì họ quyết liệt họ thinh áo x bóc theo cái ngôn ngữ bây
giờ nó như vậy chứ mình cứ đeo truyền thống mình sẽ làm a b c này nhưng mà
không họ sẽ để mà đạt được mục đích tốt đẹp như vậy họ có thể huy động nguồn
lược họ có rất nhiều cái cách thức để giải quyết một cách rốt ráo và em cảm
giác là cái sự quyết lệt đấy là rất là cần thiết thì chính vì cái tinh thần đó
mà em rất là cảm phục và em thay đổi cái
góc nhìn đối với doanh nhân vì mình ngày
một trân trọng hơn cái sức mạnh cái năng lực cái khả năng tiềm ẩn của doanh nhân
không phải chỉ đ tạo ra lợi nhuận mà là là mang đến cái năng lực đó của họ để
giải quyết cái vấn đề xã hội ngay cả đấy
cô nhìn theo vấn đề về buôn bán người là
một vấn đề có vẻ như nó chả liên quan gì đến cái chuyện mà anh deon Ryan lúc đó
anh đang là CEO của một cái hãng hàng không giá rẻ là ryon Air là một trong
những hàng dng hàng không giá rẻ gọi là tiên phong hàng đầu ở châu Âu vào lúc đó
thì có vẻ nó không có cái gì là liên quan đến nhau cả nhưng cái phẩm chất khi
chúng ta đã có tính con người Nó có trái tim có phẩm chất có năng lực thì cái
00:16
năng lực đó Khi mà họ tập trung và giải quyết vấn đề gì thì nó cũng sẽ mang lại
một cái góc nhìn một cái cách làm mới và
em thích cái cách làm đó Chính vì thế mà sau đó thì em cũng vẫn tiếp tục một
trong cái lĩnh vực hoạt động xã hội một thời gian nữa em có làm cán bộ gọi là
chuyên gia về bảo vệ trẻ em tại Unicef ở Việt Nam trong một số năm rồi đến một
cái lúc thì em và deck vẫn tiếp tục làm nói chuyện với nhau thì bởi vì em rất là
ờ thấy cảm phục và thấy ra đấy là cái tinh thần về social entrepreneurship đó
nó là thứ thứ mà nó đang thiếu ở trong cái cộng đồng làm công tác sau ở Việt
Nam vào lúc đó thì em cũng được rất là may mắn hai anh em cũng được cái sự ủng
hộ của De Ryan để em có thể là đi theo cái con đường như SH ship
đang đi bây giờ thì lúc đó em cũng thôi việc tại Unicef và cũng chỉ là tổ chức
kh học công nghệ rất là nhỏ lúc đấy chỉ có một mình em thôi và có một bạn gọi là
tình nguyện viên vậy thôi Và từ đó thì bắt đầu gây dựng nên cái phong trào
00:17
nghiệp xã hội tất nhiên bây giờ thì nó cũng không phải là quá là lớn mạnh lắm
như là mình mong muốn vì mình mong muốn nó còn to hơn nữa mạnh hơn nữa nhưng mà
nó cũng đang tạo ra một cái thế hệ doanh nhân xã hội đâu đó Em cũng nghĩ rằng là
nó cũng góp phần tạo ra một thế hệ doanh
nhân mới không phải chỉ là doanh nhân xã hội đâu mà doanh nhân Nhìn chung nói
chung thì các anh các chị cũng đang có nhu cái sự quan tâm không chỉ là quan
tâm nữa mà có những cái hoạt động rất là
thiết thực và hiệu quả để giải quyết cái vấn đề của cộng đồng thì cái tinh thần
sộ entrepreneurship đó là cái tinh thần doanh nhân xã hội hoặ Tinh thần kinh
doanh vì xã hội như vậy thì nó sẽ nằm ở bản thân những người doanh nhân xã hội
và nó nằm cả Ở trong những người doanh nhân mà họ đang có thể mong muốn tạo ra
cái tác động xã hội một cách tốt hơn nữa hơn là từ trước đến giờ họ vẫn đang làm
thì Cái chữ s ở trong cái chữ esg á thì nó hướng chủ yếu đến các doanh nghiệp à
gọi là doanh nghiệp về lợi nhuận doanh nghiệp for profit mà họ hoạt động ở cái
00:18
quy mô Và thậm chí còn nh những cái big corporate nữa và khi cái tiềm lực của
cái doanh nghiệp nó càng lớn thì em tin rằng là nếu như họ thực sự chú tâm để
tạo ra những tác động xã hội thì Cái chữ
S đấy nó càng một ngày một nó bâu hơn nó lớn hơn nó đậm hơn và như vậy thì các
vấn đề về xã hội vấn đề về ô những môi trường vấn đề về biến đổi khí hậu nó có
thể được giải quyết một cách rốt ráo bền
vững và ở một cái quy mô lớn hơn thì đấy là chính là cái điều mà ship đã rất là
tâm huyết và mong muốn cùng với cả các đối tác cả các cơ quan nhà nước cũng như
là các doanh nghiệp à nỗ lực trong suốt nhiều năm qua mình hay nghĩ tới doanh
nhân Ngay cả cô sống với lại doanh nhân cũng mấy chục năm á Nhưng mà mình nghĩ
đúng là họ thứ nhất là những người phải quản trị giỏi Dạ thì họ mới phát triển
00:19
được doanh nghiệp của họ thứ nhì là họ cung cấp cái sản phẩm dị V cho và họ
phải thu được lợi nhuận thì họ mới đi vào con đường kinh doanh và chúng ta có
một người anh hay là một người bạn chung mà về sau này là cô rất ngạc nhiên là
anh Cao Tiến Vị anh Cao Tiến vị là một nhà quản trị giỏi ảnh làm cái công ty
Sài Gòn paper rất là thành công một thời gian sau thì ảnh rút khỏi sài gòn paper
và C rất ngạc nhiên là ảnh chuyên tâm ảnh dồn sức cho cái
hoạt động xã hội với tư cách là một Doh Nhân xã hội Dạ và càng ngạc nhiên hơn là
khi mà biết rằng là ảnh cũng đã có những cái mối quan hệ hợp tác với lại các bạn
từ lâu rồi chứ không phải là sau khi ảnh rời khỏi Sài Gòn
00:20
peer và ảnh cũng cho mình một cái nhìn như thế này t là ảnh rất quan tâm tới
cái vấn đề là đào tạo cái đội ngũ để kế nhiệm rồi nối tiếp nhau để làm sao đi
thì đúng mà cái định hướng thì nó càng ngày nó càng được thực hiện tốt hơn
thì những cái hoạt động mà hợp tác giữa chỗ si xip của mình với lại chỗ cái quỷ
của anh vị là mình có liên kết với nhau nhiều không anh Dạ th ra anh Hiến bị là
Nguyên là nằm trong hội đồng quản trị của ship ạ vâng thì từ cái thời cũng mới
thành lập thì ship rất là may mắn là có được cái sự ủng hộ và tham gia hỗ trợ
của một hội đồng quản trị rất là mạnh thì lúc đó Bởi vì bản chân em nghĩ rất
đơn giản thôi là doanh nghiệp xã hội cho nên nó phải có cả những cái người làm
công tác xã hội và những người gọi là doanh nhân giỏi Vâng thế tro NP B Em có
mời anh cao tuến vị là là phó chủ tịch của hội đồng quản trị của cip chủ tịch
00:21
hội đồng quản trị là chị Hà thu thanh là lúc đó là chủ tịch của đ loy và phó chủ
tịch nữa là chị Trương Thanh Thanh là lúc đó là cũng Dạ vâng Ở bên FPT ạ Vâng
thế còn bên mạng xã hội thì bọn em cũng có những cái chuyên gia cũng đầu ngành
trong lĩnh vực xã hội khi các anh các chị ngồi với nhau họ chia sẻ những câu
chuyện và trao đổi những góc nhìn khác nhau anh như những người như anh vị thì
sẽ có một cái góc nhìn rất là thực tế và rất là cụ thể về quản trị nhưng mà cái
góc nhìn của các anh chị chuyên gia về xã hội thì cũng lại góp phần để anh vị
có thể nhìn thấy rõ hơn là cái cái đích cái công cụ kinh doanh đối với em thì nó
như là một cái công cụ ấy ạ để mà mình đạt được một đích nào đấy Nó là một cái
phương tiện đúng không ạ thì có thể có người coi mục đích nó là tiền là tài
chính nhưng có những người thì coi là nó là phương tiện để mình tạo ra những cái
ảnh hưởng tốt cho cộng đồng có thể tạo những sự thay đổi thì hai bên bọn em đã
có những cái buổi đi thăm doanh nghiệp rồi trao đuổi với nhau rất nhiều Em cũng
ch nghĩ là là chính vì vậy mà sau khi mà anh vị đã rất là thành công với cả Sài
00:22
Gòn paper thì anh vị cũng đã quyết tâm đi theo cái con đường Làm sao để có thể
mang được cái tinh thần kinh doanh như là của những cái thứ mà anh đã thành
công ở Sài Gòn paper đó là cái sự quản trị một cái năng lực quản trị rất là tốt
cộng với cả năng lực có thể là là hợp tác đối tác với rất nhiều bên và xây
dựng một cái chuỗi cung ứng rất là mạnh như vậy thì với năng lực quản trị như
vậy thì làm sao để giúp cho các tổ chức xã hội và các doanh nghiệp xã hội có thể
làm tốt hơn công tác quản trị bởi vì nó như là một cái Engine Nó là một cái động
cơ Nếu như mà chúng ta có mát phát trên vai một C sứ mạnh rất lớn nhưng mà cái
phương tiện cái động lực cái cỗ máy của chúng mình nó không đủ ấy ạ thì nó cũng
sẽ lờ giờ nó sẽ lò dò rồi Có khi nó lại là hướng nằm luôn Hoặc có khi thậm chí
nó còn lại vướng chân cho những người khác nữa cơ ạ Thế cho nên là cái chuyện
mà làm sao mà cái sứ mệnh nó là cái dẫn dắt rồi nhưng mà bản thân cái cơ thể
mình bản thân cái cỗ may cái phương tiện
của mình để có thể đi được đích thì cũng
00:23
phải làm cho nó tốt hơ hơn thì em rất là vui mừng và đánh giá rất là cao Nhữ nỗ
lực của anh cao tuyến vị cũng như là quỹ asip trong thời gian vừa qua đặc biệt
trong cái mảng nâng cao năng lực và hỗ trợ cho các tổ chức xã hội và các doanh
nghiệp xã hội à trong 5 năm qua và cũng đã tạo ra những cái sự thay đổi rất là
lớn ở trong cộng đồng đặc biệt là trong phía Nam ạ dạ vừa rồi sau khi trò chuyện
với lại an ở Hà Nội về cô có một cái cuộc
à Giống như là mentor cho một số các bạn trẻ mà đang dẫn đầu cái chương trình
nhượng quyền ra thế giới của chị Nguyễn Phi Vân
Dạ Đó là những bạn trẻ rất năng động và rất giỏi phải thực sự nói là họ rất tự
tin họ đi bán cái Master nhượng quyền về
Trà Sữa hay là về phở vân vân ra cho các cái nước ở chung quanh thậm chí là hiện
00:24
nay họ đang ký kết hợp đồng với lại Trung Quốc và hôm đó Khi mà nói chuyện á
thì các bạn lâu nay các bạn vốn là ở trong máu là nó có sẵn một cái định
hướng là luôn luôn mình làm gì mình cũng phải đóng góp cho cái cộng đồng bản địa
ở đó ví dụ như các bạn đến Philippines thì á Các Bạn bán cái nhận quyền là trà
sữa nhưng mà các bạn lại bàn là làm công tác xã hội cho trẻ con ở ở cái khu vực
cái headquarter của cái nhượng quyền này như hôm đó cô Trình bày cái sự khác
biệt không phải mình phân biệt để mà làm gì nhưng mà để cho nó rõ ra những cái
yếu tố cần thiết phải bơm thêm vô phải thay đổi và nâng cao lên để cái doanh
nghiệp xã hội nó trở thành ra là một cái
mô hình mà nó có thể scale up về mặt quy
00:25
mô nó có thể nâng cao cái định hướng cái
tinh thần phục vụ cho xã hội thì các bạn vui lắm các bạn nói là lâu nay á cô là
tụi con đi tới đâu cũng làm xã hội vì mình tự thấy cái trách nhiệm của mình
với lại khách hàng Tuy nhiên là làm xong rồi thì mình đi và mình đi làm chuyện
khác Bây giờ thì tụi con hiểu rằng tất cả những cái gì mình làm cho xã hội nó
phải được nằm chung trong một cái định hướng lâu dài dạ Nó có cái nội dung nó
có kế hoạch và mình sẽ phải theo giỏi suốt để hỗ trợ cho người ta có thể duy
trì nó bệnh bĩ và Đ dài dạ vâng như vậy là cô cũng đang nui rất nhiều cái doanh
nghiệp xã hội đấy ạ Vâng cái tinh thần tuyệt vời quá thì các bạn thậm chí là
sau này cô thấy là các bạn có những cái chương trình ví dụ như là hợp tác với
00:26
lại hoa hậu h để đi tr rng v v nhưng mà các bạn cũng nhắn tin nói là tất cả
những cái chương trình đó là nó đều nằm ở trong 17 cái mục tiêu của thiên niên
kỷ đó cô thì là làm cái gì cái gì là cũng tính cho cái định hướng lâu dài ha
qu cô nghĩ là thật ra đó xã hội của mình bây giờ vẫn đang có những cái nhóm mà
làm từ thiện ở các cái xóm Bình Dân á những cái xóm nghèo thôi Ví dụ ở cái xóm
nhà cô mà ở với lại ba má hồi trước á là người ta cứ hai ba tuần là người ta đi
kêu gọi là góp gạo vô góp tiền vô xong người ta mua mì ta Mua là bánh kẹo cho
trẻ con mua quần áo dày dép cho tụi nhỏ đi học cái người ta đi lên Tây Nguyên
người ta cho và đợt đó hết tiền thì người ta nghỉ xong người ta lại đi gầy
00:27
Cái đợt khác thì đó là cái cách mà để Đức lại cho con đó là cái cách làm từ
thiện cũ Vâng mình cũng rất là Hoan nghênh Dạ và ngồi nói chuyện với lại các
cô các anh chị làm những cái chương trình đó thì họ nói nó hay quá Nhưng mà
bây giờ ngồi làm không biết bắt đầu ở đâu thì á cô nghĩ là hiện nay cái xã hội
Việt Nam của mình cái tinh thần mà lúc nào cũng Lá lành đùm lá ráp chia sẻ
trong cộng đồng là nó có sẵn nhưng bây giờ là cần thiết phải đưa vào trong cái
pháp lý đưa vào ở trong những cái quy định sau đó để mình hoạt động nó đúng
phương pháp đúng kế hoạch và như là anh nói đó là có thể tính toán được cái hiệu
quả Dạ thì cô đang nghĩ là nó đang có những cái mầm móng rất là tốt cho cái
00:28
doanh nghiệp xã hội Anh có thấy là thực tế là nó có cái
tình hình đó Dạ vâng em thấy là chể đấy là một cái điểm Nó là một cái gọi là
tiềm năng rất là lớn của cộng đồng Việt Nam mình thì cái truyền thống như vừa
rồi cô Hạnh cũng đã nói thì đấy cũng là một cái lợi thế nếu như so về một số các
quốc gia khác người ta có thể là cái tinh thần tương thân tương ngái tương
trợ đó nó không không quá mạnh mẽ như là
cái người Việt nhưng mà nếu như mà chúng ta cũng chỉ dừng lại ở ở cái câu chuyện
là hỗ trợ à trực tiếp làm từ thiện như vậy thôi thì nó luôn luôn là sẽ có một
cái cộng đồng người ta cần những cái hỗ trợ trước mắt như vậy ạ thì quay trở lại
lúc nãy như cô vừa thấy là cái bài toán như cơ bão số ba vừa rồi chúng ta vẫn
cần có những cái miếng bánh chưng chúng ta vẫn có cần phải có những cái ổ bánh
mì ngay lập tức th thức th cho một số những cái vùng mà họ không thể nào mà họ
tự túc được Nhưng mà nếu như câu chuyện nó không phải là tất cả nếu chúng ta coi
00:29
tất cả mọi người đều cần một cái sự hỗ trợ như nhau mà không xem xét raem vào
cụ thể cái năng lực tại cái cộng đồng đó cụ thể nó như thế nào thì lúc đó chúng
ta đang một cách nào đó là đang Trao quyền được hoặc là để làm sao mà thúc
đẩy được cái tinh thần của chính cái cộng đồng đó Thế thì cái việc mà như vừa
rồi như cô nói là sẽ vẫn cần có những người cần V những cái hỗ trợ trước mắt
nhưng mà không phải ai người ta cũng cần
cái chuyện đó là một thứ hai là cũng cái người đó nhưng lúc người ta cần ổ bánh
mì nhưng lúc sau người ta lại cần những thứ khác để có thể là tái Thiết lại cuộc
sống của họ thì cái tinh thần social entrepreneurship nó không thay thế được
cho cái tinh thần Thị Nguyện ạ tinh thần
Thị Nguyện ở nước nào nó cũng sẽ vẫn cần nhưng mà nó không chỉ dừng lại ở tinh
thần Thịnh nguyện mà nó mong muốn để tạo ra những thay đổi một cách lâu bền dài
hạn một cách có chiến lược có tính toán hơn thì nhưng như vậy thì nó cũng lại
quay lại câu chuyện là vậy thì cũng phải học để làm cái chuyện đó D đầu tiên là
00:30
phải biết là chúng ta cần phải làm chuyện đó đã này chúng ta cần phải thay
đổi cái cách thức mà chúng ta làm việc tại cộng đồng này nhưng mà sau khi mà
mọi người đã có Nhữ thay đổi nhận thức rồi thì lúc đấy thì nó phải có những cái
công cụ có những cái phương tiện để giúp cho họ có thể là tìm kiếm những cái cơ
hội như là mình đang nói chuyện Ở đây là những cái mô hình doanh nghiệp xã hội
hoặc là các doanh nghiệp thông thường nhưng họ làm công tác xã hội một cách có
chiến lược có ý thức và để có thể tạo ra
những kết quả nó bền vững hơn thì đấy là
cái quá trình nó dần dần là chúng ta cần phải có những cái hoặ những cái công cụ
những cái hỗ trợ để họ có thể làm được cái câu chuyện này một cách lâu dài và
khi biết làm gì rồi nó cần phải có những cái nguồn lực tài chính phù hợp cho cái
mô hình kinh doanh này bởi vì cái luồng tài chính bên ngoài V con nói ví dụ như
là các nguồn tài chính như của ngân hàng chẳng hạn nó có rất nhiều đúng không ạ
nhưng mà ngân hàng chắc chắn là cho đến bây giờ thì họ rất khó để có thể cho
những cái doanh nghiệp mà rất là rủi ro rất là cao mô hình kinh doanh nó gọi tạm
00:31
gọi là nó chưa được nhìn thấy lợi nhuận một cách rõ
ràng hoặc họ không có tài sản thế chấp để mà cho vay được và như vậy thì chúng
ta cần một mô hình kinh doanh chúng ta cần có đội ngũ để có thể quản trị được
mô hình kinh doanh tốt và cần cái nguồn lực phù hợp cho những mô hình kinh doanh
này Cho nên quay đi quan lại mặc dù SH ship bắt đầu từ những con người nhưng mà
cuối cùng là SH ship lại phải làm câu chuyện của hệ thống nghĩa là chúng ta
phải xây dựng một cái hệ sinh thái Chúng ta cần phải có truyền thông để hỗ trợ
cần các doanh nghiệp lớn cùng chung tay vào cần có nhà nước cần có rất nhiều các
bên gọi là các tổ chức tài chính để mà có thể là hỗ trợ nâng cao năng lực hỗ
trợ nguồn lực để cho các à các dự án xã hội đi theo cái hướng gọi là kinh doanh
Tạo Tác động xã hội á nó được bền vững và nó thức dự mang lại cáio tác động của
mình chứ không phải là mới chỉ là cái sự mong muốn ha sự mong đợi của cộng đồng
thì một trong những cái quan sát của em khi mà em tham gia các chương trình kể
cả chương trình khởi nghiệp thông thường ấy ạ thì cũng phải một cái tỉ lệ không
00:32
nhỏ phải đến ít nhất là 20 ph là các doanh nghiệp khởi nghiệp là thực ra là
các bạn ấy đang giải quyết các vấn đề xã hội hoặ những vấn đề về môi trường biến
đôi khí hậu nhưng mà các bạn lại không nhận ra được cái tiềm năng tạo ra cái
tác động này của mình mà các bạn mới chỉ chú ý đến khế cạnh kinh doanh mà thôi
thì đối với kinh doanh thì cái động cơ đó là nhu cầu khi mà xã hội có những nhu
cầu mà chưa được đáp ứng thì chúng ta sẽ có những cái mô hình kinh doanh để giải
quyết cái nhu cầu đó đúng không ạ Thế nhưng cái vấn đề xã hội thì đối với các
doanh nghiệp xã hội thì họ lại giải quyết các vấn đề xã hội là những thứ ví
dụ như là nặng kẹt xe ví dụ như là những cái vấn đề liên quan đến sạt lở liên
quan đến trồng rừng liên quan đến cái hạ tầng liên quan đến sinh kế của bà con
dân tộc Tiểu số nó là những cái vấn đề xã hội thì khi một doanh nghiệp xã hội
thì làm sao để họ vừa nhìn thấy được cái cơ hội tạo ra một mô hình kinh doanh
00:33
Để mà giải quyết một vấn đề xã hội đấy là một cái sự kết hợp nó không hề dễ
nhưng mà nó có khả thi và trong 15 năm qua thì ship cũng đã chứng minh được là
đã có những mô hình kinh doanh nó thành công trong cái việc là sử dụng mô hình
kinh doanh của mình để giải quyết các vấn đề về xã hội hay là về bảo vệ môi
trường chống mới độ khí hậu Thì đấy là cái hướng mà chúng em rất là mong muốn
là tiếp tục phát triển Thật ra đó thì cô thấy cái cách mà siy xếp
làm là mình cũng đều khơi dạy những cái tiềm năng của xã hội và đóng góp cho xã
hội trưa hôm qua cô có ăn cơm với một người bạn và anh bạn đó ảnh nói là chị á
là phải minh bạch mình nghe xong mình biết cái vụ gì minh bạch đây tiền bạc
đóng gót cứu trợ hay gì đây mà ổng nói mặt mài ổng nghiêm trang lắm chị phải
00:34
Min bạch h minh bạch cái gì bao nhiêu bạn trẻ tham gia những cái chương trình
khởi nghiệp trong nông nghiệp tức là khơi dạy cái tiềm năng về tài nguyên bản
địa cái sức mạnh của những cái người lao
động nông dân ở địa phương cộng thêm với lại công nghệ của các doanh nghiệp ta
cộng vô thì mình đã cung cấp được rất nhiều sản phẩm và dịch vụ cho xã hội
nhưng mà các bạn đó cũng không nghĩ là mình đang làm việc ở trong một cái
chương trình là doanh nghiệp Xã Hội Ừ thì thật ra đó anh cô nghĩ mình cũng
không có câu nệ gì lắm cái chuyện đó vấn đề của mình là Xã hội càng ngày càng có
những cái quy định về pháp lý nó vững chắc nó rõ ràng và nó được thực thi tốt
00:35
để cho những cái hoạt động như vậy hay là những con người có cái lý tưởng hoạt
động như vậy người ta cảm thấy là người ta có một cái nền vững chắc và người ta
có một cái định hướng đi lên nó rõ ràng Dạ cô nghĩ ví dụ như là cô có một cậu
con trai nuôi nó ở silicon vali hôm bữa nó gọi điện về nó hỏi
là tụi con có một cái khoảng tiền bạn bè Hùng với nhau xong rồi bây giờ hỏi là
ờ có thấy là ở Việt Nam đó tổ chức cái Tết Trung Thu cho mấy cháu mà Nó là trẻ
nghèo đó Thì là cứ hể mà mọi người đóng góp được 10.000 đô thì nhà nước cho thêm
10.000 đô nữa là cộng vô để đó là một cái hoạt động chung thì thật ra cái điều
đó nếu mà mình có cái quy định rõ ràng thì chính sách của mình cũng có thể
khuyến khích cho cái hoạt động đó như là
00:36
anh nói lúc đầu là mình chia sẻ cái gánh nặng của nhà nước Dạ bởi vì nhà nước có
khi là ổng có thể làm hết tất cả mọi thứ thậm chí có những cái thứ nó nhỏ quá nó
nhỏ là nó nhỏ về cái tỷ lệ chứ không phải vấn đề nhỏ chăm sóc cho trẻ khuyết
tật cho trẻ một Côi vân vân thì cô nghĩ là những cái quy định về mặt pháp lý về
mặt chính sách về mặt công vụ hay cái gì đó kết
hợp với nhau đó chắc là sẽ phải càng ngày chúng ta phải củng cố được nhiều
hơn Dạ ví dụ Chúng ta đã làm cái dự thảo về cái luật về doanh nghiệp xã hội từ
năm 200 2015 15 ạ Xong rồi đến 2014 là nó mới được đưa vào trong cái luật phát
00:37
triển doanh nghiệp luật doanh nghiệp đó thì từ Hồi đó cho tới bây giờ thì mọi
người vẫn đang tiếp tục thực hiện cái luật này và cả Việt Nam mình theo như
con số cô thấy là hình như nó đã cũng có tới mười mấy ngàn cái doanh nghiệp xã
hội rồi đó Dạ nhưng mà càng ngày chúng ta càng thấy esg nó càng được coi là rất
quan trọng ch và xã hội lại càng có thêm những cái
vấn đề phải có cái sự góp sức của những cái doanh nghiệp xã hội này Ừ thì anh
nghĩ gì về một cái nền tảng pháp lý cho các cái hoạt động Dạ vâng cô cô cũng
đang chạm đến một cái tạm gọi là nỗi đau đấy ạ của cộng đồng cũng như là của
những người mà làm cái công tác này thì thực ra đ đúng như là cô nói thì là bản
thân cái chữ doanh nghiệp xã hội nó đã là một cái từ ghép giữa cái doanh nghiệp
với cả các hoạt động xã hội và cái mục tiêu xã hội Chính vì thế mà ban đầu cũng
không khỏi lúng túng trong cái chuyện định vị Nó ở nằm ở đâu Nó nằm ở doanh
nghiệp hay là nó nằm ở trong cái tổ chức xã hội tổ chức dân sự Ừ thế thì cuối
00:38
cùng thì cũng như là cái thông lệ quốc tế thôi thì mọi người sẽ thấy được cái
sự khác biệt của cái doanh nghiệp xã hội so với cả các tổ chức xã hội nó nằm ở
trong cái tinh thần kinh doanh và cái tinh thần đổi mới sáng tạo cái tính công
nghệ kinh doanh của nó Chính vì thế mà và đến năm 2015 thì cip cùng với Hội
đồng Anh với cả bci là đưa cái advocate để gọi là vận động chính sách để đưa
doanh nghiệp xã hội trở thành một cái loại hình doanh nghiệp đặc biệt ở trong
luật doanh nghiệp bởi vì doanh nghiệp xã hội ở trong bối cảnh Việt Nam vẫn xác
định Nó là một loại hình doanh nghiệp nĩ
nó phải được xây dựng trên cơ sở một cái mù kinh doanh cụ thể đó Tuy nhiên Thì
bởi vì cái mục tiêu của doanh nghiệp xã hội nó tập trung vào chữ s rất là lớn và
theo thông lệ là nếu như mà anh để mà có thể phân biệt được Anh với cả những cái
đơn vị doanh nghiệp khác và Nhà nước có chính sách hỗ trợ thì quả tậng Lúc đó
thì là là cũng học tập cái kinh nghiệm của anh đấy thì nó cần phải có một cái
00:39
cam kết về cái tính gọi là không hẳn là không vì lợi nhuận không phải là không
có lợi nhuận nhưng mà cái doanh nghiệp đó nó không phải được sinh ra để mà như
một cái cỗ máy kiếm tiền Chính vì thế nó
mới có một cái quy định là đối với doanh nghiệp xã hội thì phải tái đầu tư ít
nhất 51 ph lợi nhuận để mà cho các mục tiêu xã hội mà mình cam kết Thế thì nó
cũng vừa là một cái điều rất là tốt nhưng mà nó lại là một cái giào cảm
khi mà chúng ta muốn lan tỏa cái tinh thần kinh doanh và phụng sự xã hội như
này vào cộng đường doanh nghiệp bởi vì như cô đã nói là esg nó nằm trong tất cả
các doanh nghiệp doanh nghiệp nào cũng nên và cần phải đưa chữ s vào trong cái
doanh nghiệp của mình và trong số hơn 800.000 các doanh nghiệp ở Việt Nam thì
họ đâu có phải là chỉ có một tỉ lệ rất nhỏ là họ có những cái cam kết rất cao
đối với cả xã hội và và cam kết là tái đầu tư ít nhất đến 51 ph đa phần Thì họ
vẫn là những cái doanh nghiệp hủ luậ lợi nhuận thông thường chỉ làm sao mà họ
00:40
biến những hoạt động xã hội của mình từ hoạt động tự phát trở thành tự giác từ
những hoạt động không có kế hoạch không có chiến lược trở thành có kế hoạch có
chiến lược từ những hoạt động nó chưa bền vững thì trở thành hoạt động biền
vững hơn thế chính vì thế mà gần đây á thì là bên csip cũng như là bên undp và
một số đơn vị thì bạn em có sử dụng một cái thuật ngữ nó rộng hơn nó có thể linh
hoạt hơn cho người Việt Nam đó là social impact business hay gọi là những các tổ
chức kinh doanh à Tạo Tác động xã hội thì nó bao trùm hơn là cái từ doanh
nghiệp xã hội mọi người cũng cảm thấy nó dễ hơn bởi vì nó không bị cái vướng là
cái 51 ph lợi Nhận kia đó thì cái cái sib đó thì nó nó đang cũng đang được rất
nhiều các bên chấp nhận một cách không chính thức bởi vì nó chưa được đưa vào
một cái văn bản pháp luật nào đấy thì chính là cái vấn đề nó nằm ở chỗ đó cho
nên là bên bản thân siếp cũng như là bọn
em thì các đối tác thì từ những cái kinh nghiệm của nước ngoài thì bọn em nghĩ
rằng là thay vì cái chuyện Bây giờ chúng
00:41
ta lại đưa ra một cái luật à phải là sib
phải đưa vào luật nọ luật kia thì rất là khó bở cũng giống như cô thấy là khởi
nghiệp xanh thì các bạn ấy cũng có thể là hợp tác xã các bạn ấy cũng có thể là
những cái doanh nghiệp smi Vân Vân thì C liệu chúng ta có thể là không cần thiết
phải có một cái loại hình gọi là sib riêng nữa nhưng chúng ta cần phải có một
cái chính sách để mà thúc đẩy để hỗ trợ họ một cách rõ ràng và muốn thúc đẩy hỗ
trợ họ có nghĩa là nó phải có cái chân dung của sib nó phải được định nghĩa một
cách rõ ràng hơn thì nhà nước nó mới quản lý được đúng không ạ Chứ không có
thì tất cả các doanh nghiệp đều sib cả thì nó lại cũng lại không được nó cũng
không rõ thên mà cái sự khác biệt đấy trước mắt nó nằm ở cái chỗ là các doanh
nghiệp sib khi mà chúng ta không chỉ nói khơi khơi là chúng tôi vì cộng đồng
chúng ta làm hoạt động xã hội vân vân mà
chúng ta cần phải à văn bản hóa chúng ta cần phải có những cái gọi về mặt quản
00:42
trị một một cách rõ ràng hơn cái mục tiêu xã hội cũng như cái chiến lược cách
thức chúng ta triển khai như thế nào và những cái kết quả mà chúng ta có thể
đóng góp thì thông qua cái quá trình đó thì dần dần thì cái nhà nước sẽ có thể
là có những cái chính sách để mà có thể là hỗ trợ cho các doanh nghiệp sib này
từ thực tế như ở Singapore thì những cái cá nhân hay qu các tổ chức họ có có
quyền giữ lại một phần cái thuế thu nhập của họ để mà đóng góp cho những cái tổ
chức xã hội và các doanh nghiệp xã hội thì đấy cũng là một cái nguồn lực rất
đáng kể Dạ vâng cô nhớ lại là si ship có là một cái cuốn sách về thành công theo
cách khác trong đó có 23 câu chuyện của các doanh nghiệp Việt Nam và 4 năm câu
chuyện của các doanh nghiệp quốc tế Anh có nhớ tới một số những cái câu chuyện
nào mà các doanh nghiệp đó hiện nay vẫn còn đang hoạt động ở Nam ăn kể Dạ vâng
00:43
và cũng rất là vui mừng là cái câu chuyện của các doanh nghiệp mà đưa vào
Sách cách đây 5 năm ấy thì bây giờ các doanh nghiệp hầu hết đều đang vẫn đang
hoạt động và cũng có thể ở cái mức độ khác nhau nhưng họ vẫn kiên trì và phát
triển cái doanh nghiệp của mình thì một trong những cái đơn vị mà có hỗ trợ vào
năm 2014 đó là vé xe rẻ thì vé xe rẻ vào thời điểm đó Cái môi trường về gọi là
những cái platform mà lên liên quan đến hỗ trợ cho những cái người dân có thu
nhập thấp về di chuyển đi lại là nó còn chưa
có và Chính vì thế và vé xe rẻ nó như là một cái đơn vị đầu tiên tiên phong mở
đầu cho một cái cuộc cách mạng trong cái ngành xe khách Ừ ở Việt Nam thì thông
qua cái hoạt động hỗ trợ của s xếp lúc đó là chúng t có tải trợ một cái gói hỗ
trợ siết phăn cho vé xe rẻ lúc đó thì các những bạn như là Vân văn hoặc là
00:44
Thắng là những người founder còn đang xách ba lô đi bụi họ chưa có một cái
đồng tiền thu nào cả D thì vào lúc đó thì có nhìn thấy cái tiềm năng các bạn
ấy có thể tạo ra cái tác động trong chuyện thay đổi cả một cái ngành về cái
cách thức hoạt động của một cái ngành vận tải và thông qua đó thì những cái
người lao động di cư người ta đã quá khổ rồi người ta đã quá nghèo rồi người ta
từ quê người ta đi lên làm việc tại các khu chế xuất làm sao cứ đến ngày lễ Tết
thì người ta lại phải bỏ công bỏ việc bỏ rất nhiều cái thời gian và áp lực rất
lớn trong chuyện làm thế nào mà mua được
một cái tấm vé Ừ để về quê thì nó là một cái bài toán được lặp lại thường xuyên
thì vé sẽ rẻ đã góp phần một phần nào để giải quyết cái nhu cầu đi lại rất chính
đáng của những cái người lao động có thu nhập thấp như vậy thì có niềm tin vào
cái đội ngũ founder có niềm tin vào cái sứ mệnh và nhìn thấy được cái tác động
mà các bạn có thể mang lại cho cộng đồng và Shin ship là đơn vị đầu tiên đứng ra
để ủng hộ hỗ trợ để các bạn ấy sống được vào cái thời gian ban đầu khi có lại
00:45
chưa có có một đồng doanh thu nào để các bạn ấy có thể gây dựng nên được một cái
vé xe rẻ như ngày hôm nay các bạn đã có thể thu hút được khá nhiều những cái
nguồn vốn đầu tư từ các bên và cái đội ngũ nhân sự thì đã lên hàng trăm người
các bạn là một cái Tech base về trong cái ngành về vận tải và họ vẫn tiếp tục
đưa ra những cái chương trình thay đổi rất nhiều cái cái cách thức quản lý của
những cái nhà xe từ những nhà xe nhỏ nhỏ không phải nhà xe nào cũng có tiềm lực
để họ có thể quản trị tốt thì những nhà xe rất nhỏ họ cũng có thông qua vé xe rẻ
để họ có thể quản trị cái hoạt động vận tải của họ tốt hơn và thông qua đó nó
giảm thiểu giảm bớt cái chi phí cái giá thành của của vé cũng như là tạo ra
những cái cái cơ hội kết nối để mà những cái người có th lao động thu nhập thấp
để có thể đấy là một trong những cái câu chuyện của một cái doanh nghiệp xã hội
của một cái người doanh nhân xã hội mà cip đã đồng hành trong thời gian vừa qua
thực ra là trong số hơn 300 các đơn vị các doanh nghiệp xã hội mà cip đã làm
việc trong nhiều năm qua thì có rất nhiều những cái câu chuyện mà mình cứ nó
00:46
cứ theo đuổi mãi mình nhìn nó một cái chạng đường phát triển rất là dài một
trong những cái câu chuyện đó là bên chỗ
công trung tâm nghị LC sống C ạ thì vâng thì trung tâm nghị LC sống như ngày hôm
nay thì mọi người cũng có thể nhìn thấy nó có rất nhiều những cái thành tựu
nhưng mà cái thời điểm mà SH ship hỗ trợ
là năm 2012 á thì nó đơn thuần Nó là một cái trung tâm dạy nghề do bạn Nguyễn
Công Hùng lúc đấy là một công hiệp sĩ công nghệ thông tin mà quyết thật rất là
nặng và lúc đó thì SH ship nhìn thấy ở công hùng cái nguồn năng lượng một cái
năng lực có thể giải quyết Thay đổi cái cách thức mà chúng ta dạy nghề và làm
việc với cả thanh niệu thiếu niên khuyết tật nó khác biệt so với cả những cái
chương trình dự án khác khi đó thì chúng ta có thể là dạy nghề một chút rồi sau
đó thì cũng cố gắng hỗ trợ các bạn Khuyết tật có việc làm nhưng mà nó như
là bắt cóc bảo đĩa và nó không có hiệu quả thì cái tâm sức và cái cách làm của
trung tâm nệ độc sống đã thuyết phục x xếp rất nhiều là đ và s ship cũng đã
00:47
dành một cái khoản đầu tư khá là lớn để cho nghị đượcc sống với cái mong muốn là
các bạn ấy có thể xây dựng được những cái mô hình kinh doanh để các bạn tiếp
tục hỗ trợ cho n khuyết tật một cách bền
vững hơn là chuyển đổi từ như là một cái mô hình từ thiện sang một cái mô hình
doanh nghiệp xã hội và không phải nghị lược sống đã thành công ngay từ đầu các
bạn ấy cũng đã phải trải qua rất nhiều cái thất bại rất nhiều mô hình kinh
doanh đã xây dựng lên và đã thất bại và SH ship vẫn rất là kiên trì kiên nhẫn để
mà dõi theo để mà ủng hộ để mà hỗ trợ để mà có thể là tư vấn và dẫn dắt các bạn
trong một cái khoảng thời gian thì đến một cái thời điểm khoảng 5 năm gần đây
thì nghị lực sống đã tìm ra được một cái mô hình rất là hay của mình thì ngoài
trung tâm nghị lực sống các bạn chủ yếu là dạy nghề về công nghệ thông tin đồ
họa vân vân cho thanh thiếu niên khuyết tật và hoàn toàn là miễn phí thì các bạn
có thành lập gọi là công ty à imor Công ty nó là một cái doanh nghiệp xã hội mà
00:48
nó nó cùng là cái team của của các bạn founder sáng lập của nghị lực sống cũng
là vận hành cái cái công ty đó và inator
trở thành là một trong những công đơn vị mà cung cấp cách dịch vụ chỉnh sửa ảnh
video rất chuyên nghiệp cho các đối tác ở Nhật ở Mỹ ở Úc và cái nguồn thu lợi
nhuận từ inator thì đến 40 ph lợi nhuận là để quay trở lại để hỗ trợ cho cái
trung tâm ng LC sống trong Chuyện nuôi dưỡng C em như vậy thì nó đã trở thành
một cái mô hình nó bền vững hơn rất nhiều khi mà các bạn đ có cái nguồn thu
và đến bây giờ thì imer và người LC sống
vẫn tiếp tục phát triển và có thêm những cái hoạt động kinh doanh khác nữa thì
đấy cũng là một cái câu chuyện mà s cảm thấy rất là vui là nhìn thấy cái sự
chuyển đổi từ là một cái tổ chức từ thiện nhân đạo sang là một cái mô hình
kinh doanh nó bền vững và nó ngày một mở rộng và phát triển một số những cái câu
chuyện mà nó gọi là kinh điển mà cip cũng rất là vui là đồng hành ngay những
ngày đầu tiên ví dụ như là Cô Tô chẳng hạn thì cô tô cũng là một cái câu chuyện
cũng đã khá là là là lâu rồi nhưng mà đến 25 năm qua Cô Tô vẫn tiếp tục kiên
00:49
trì đi theo theo đuổi cái sứ mệnh hỗ trợ trong cái chuyện là dạy nghề cho các
thanh thiếu niên có hoản cảnh cực kỳ khó khăn ngày xưa đó là trẻ em lang thăng
đường phố Bây giờ là có thể các em mà cha mẹ đi đang bị đi tù hoặc là những
cái trẻ em mà người dân tộc thiểu số cực kỳ nghèo và gia đình Lại còn mồ côi nữa
chẳng hạn thì cô tô đưa các em đó và một
cái chương trình dạy nghề chất lượng cao
có chứng chỉ quốc tế để các em ấy có thể có cơ hội nghề nghiệp không phải chỉ ở
những cái nơi mà thực sự là nó gọi là ước mơ những cái nhà hàng khách sạn năm
sao mà các bạn CN có thể đi ra thị trường ở trong khu vực và trường quốc tế
nữa thì đấy cũng là những cái những cái niềm vui mà nó mà nó khiến cho team cip
vẫn cố gắng là tiếp tục cái công việc của mình dạ dạ anh có nhắc tới cái thị
trường của khu vực Dạ chúng ta có được biết tới là ngay cả những nước mà cũng
khá là thân thuộc với chúng ta về quan hệ thị trường như là Hàn Quốc hay là
00:50
Thái Lan thì những nước này đã có luật định Minh thị về hoạt động của doanh
nghiệp xã hội đúng không anh à Dạ vâng ạ vâng thì cái nước gọi
là hàng xóm của chúng ta là Thái Lan ấ á thì Thái Lan đi khá là nhanh trong cái
việc thúc đẩy của doanh nghiệp xã hội Chính phủ thái lan còn có một cái bộ
phận chuyên trách nó gọi là Thái social enterprise support promotion Office nó
nằm dưới một cái cơ quan của Chính phủ và nó lấy một cái nguồn Phan từ cái gọi
là chương trình phát triển cộng đồng của bên Thái Lan thì và sau đó thì năm 2019
thì chính phủ Thái Lan là có luật về doanh nghiệp xã hội và trong luật về
doanh nghiệp xã hội họ định nghĩa rất rõ các loại hình các mô hình doanh nghiệp
khác nhau và với một cái loại hình cụ thể như vậy thì nhà nước có những cái
chính sách có về giảm thuế hay là hỗ trợ
về phát triển thị trường hoặc là vốn vay nó rất là cụ thể t vào đóng góp của Doh
00:51
nghiệp đó đối với cả cộng đồng mức độ như thế nào Thế thì th nó cũng là tạo ra
một cái trào lưu một cái cộng đồng doanh nghiệp xã hội khá là phát triển ở thái
lan còn ở Hàn Quốc thì họ rất là tiên phong từ năm 2009 thì chính phủ Hàn Quốc
đã có cái gọi là luật về doanh nghiệp xã hội tên nó gọi là social enterprise và
nó thành lập gọi là Korean social enterprise promotion
Office là một cái văn phòng thúc đẩy phát triển doanh nghiệp xã hội của Hàn
Quốc và họ đưa ra từ từ Trung Ương xuống
các địa phương thông qua một số bộ trong đó có bộ như là Bộ Lao động là cái đơn
vị lại là đơn vị quản lý Vâng thế bởi vì
cái vấn đề của chiến phụ Hàn Quốc lúc đó
là cái việc là thất nghiệp của trong cái tầng lớp thanh niên là rất là cao Chính
vì thế họ đặt ở dưới Bộ Lao động nhưng mà sau gọi là sau một thời gian phát
triển thì bên cạnh cái doanh nghiệp xã hội như vậy thì chính phủ Hàn Quốc đi
thì có thêm một cái bộ phận nữa để thúc đẩy đó là nó gọi là nằm ở dưới cái bộ về
00:52
phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa và và startup ấy ạ gọi là smi và startup và
khởi nghiệp ạ thì họ có một cái nguồn Phan rất lớn cho cái gọi là social
venture là các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo nhưng mà góp phần và giải quyết các
vấn đề xã hội và và vấn đề với liên quan đến môi trường khác nữa thì cái nguồn
vốn thì rất là lớn nó đến từ nhà nước nó đến từ các tập đoàn như là SK hay là
hyunda Samsung vân vân thì thậm chí SK còn có
cả một cái viện nghiên cứu riêng về về doanh nghiệp xã hội và họ có những cái
quỹ để đầu tư cho các doanh nghiệp xã hội cũng như là cái gọi là những cái
doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực về xã hội thì đấy là những cái câu
chuyện mà bản thân cip và bản thân em cũng rất là mong muốn là Việt Nam đây là
lúc mà chúng ta đang thúc đẩy mạnh cái phong trào khởi nghiệp và đã nhìn thấy
được những cái quả ngọt của khởi nghiệp nói chung thì có thể để là cái lĩnh vực
00:53
về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lự vực xã hội nó cũng có tiềm năng thì thì
đây cũng là đến lúc chúng ta cần phải có những chính sách rõ ràng cụ thể hơn để
có thể hỗ trợ cho cái nhóm khởi nghiệp mà đã tạo ra tác động như thế này Thực
ra là chúng ta có thể Ờ nhìn lại một cách tổng quát là ngay cả ở Việt Nam
chúng ta từ một cái cách là ăn ở cho nó ờ có để đức cho con ăn ở cho nó có cái
thiện tâm Vân Vân thì bây giờ đã có một cái bước chuyển qua là xây dựng những
cái mô hình và cái hình thức là doanh nghiệp xã hội Dạ và gần đây thì cô thấy
cái hoạt động mà càng ngày Doanh nghiệp nhất là những cái doanh nghiệp mà có lên
sàn chứng khoán hay là có tiếp nhận đầu tư đó là phải bắt đầu ngồi tính toán cái
00:54
chuyện là báo cho nó đúng Dạ làm sao cho nó đúng
những cái yêu cầu chứ Có khi mình viết quá cản kẻ cái này thì nó dư có khi thì
có cái chỗ nó bị thiếu thì rõ ràng là cái chữ s Càng ngày nó lại càng trở nên
là một cái tiêu chuẩn được định lượng chứ không phải chỉ là định tính Dạ cô
nghĩ đó là một cái bước tiến mà chúng ta thấy là muốn hội nhập vào cái thế giới
hội nhập toàn cầu thì chúng ta cũng phải
thực hiện cũng nên là vận dụng những cái gì tiến bộ nhất để người ta có thể duy
trì cái chuyện là làm cái hoạt động xã hội hoạt động từ thiện nhưng ở một cái
trình độ là có cơ sở pháp lý có chính sách rõ ràng có một cái nguồn lực tương
00:55
đối là chuyên nghiệp hoạt động bài bạ và bền vững thật sự là cái chữ bền vững
đó là nó hết sức là quan trọng Dạ vâng ạ vâng thì anh có những cái mong muốn gì
hoặc là đang có những cái dự tính gì cho cái phát triển tiếp tục của cái hoạt
động này Dạ vâng Thực ra là trong cái thời điểm này thì khi mà những cái câu
chuyện Hoặc là những cái tấm gương về các doanh nghiệp xã h xã hội thì cũng đã
được xã hội ghi nhận một phần và bản thân các doanh nghiệp cũng nhận thức
được một phần nào cái vai trò quan trọng của cái chữ esg và phải có cái trách
nhiệm báo cáo minh bạch về esg thì đúng như cô nói là làm sao chúng ta phải
chuyển từ tự phát sang tựng giác Vâng và có chiến lược hơn nhưng mà Vậy thì quay
trở lại vậy thì đâu là cái động cơ để cho doanh nghiệp làm chuyện đó Hiện nay
động cơ đó chính là thị trường đúng không ạ bởi vì thị trường bởi vì những
quy chế của những cái nước nhập khẩu họ buộc là như vậy cho nên là chúng ta cũng
00:56
phải làm theo và đện đấy Nó rất là bình thường đây cũng là một cái câu chuyện
rất bình thường thôi nhưng nếu mà chúng ta nhìn xa hơn một chút nữa thì chúng ta
không phải đặt mình ở cái vị thế là thụ động là khi người ta bắt mình Vâng rất
là bị động Khi mà họ yêu cầu thì chúng ta cứ mới chạy theo như vậy chúng ta
phải mang tí chất là Đối phó thế như vậy thị trường a người ta có thể là hôm nay
người ta cần cái tiêu chuẩn này ngày mai người ta cần cái khác hoặc bên này thì
người ta quan tâm đến lao động trẻ em bên kia người ta lại quan tâm đến phụ nữ
thì nếu mà doanh nghiệp mà cứ đánh võng như vậy á thì sẽ rất là khó để bởi vì nó
doanh nghiệp cũng cảm thấy nó bất ổn và nó không thể mà có được một cái gì bền
vững hay lâu dài được cho nên là cái điều mà ship vẫn mong muốn đó là bản
thân doanh nghiệp phải xác định mình là ai cái chiến lược phát triển của doanh
nghiệp của mình là cái gì và thông qua cái phân tích từng cái khâu từng cái
hoạt động của cái doanh nghiệp của mình từng cái chiến lược đó để mà mình xem
00:57
xem là cái hoạt động của doanh nghiệp của mình thì có cái tiềm năng để tạo ra
tác động đến xã hội đến môi trường ở đâu như thế nào Đâu là những cái tác động
tiêu cực mà chúng ta cần phải giảm bớt Đâu là những tác động tích cực mà doanh
nghiệp muốn tập trung vào để mà thúc đẩy nó thì như vậy là chúng ta sẽ đã vẽ the
được là tôi là một doanh nghiệp cái chiến lược tạo ra và nó là như thế này
chiến lược phát triển kinh doanh của chúng tôi là như này và khá trỉnh kinh
doanh như vậy thì cái chiến lược về Tạo Tác động xã hội nó phải đi cùng với
chiến lược kinh doanh đó Bởi vì quay trở lại là đối với cả các doanh nghiệp thì
cái trụ cột về kinh doanh hiện giờ nó vẫn là chính Ừ còn để biến những cái trụ
cột về mà xã hội nó không phải là trụ cột ăn theo nữa mà nó sẽ vững mạnh dần
dần Nhưng nó vẫn phải gọi là phối hợp đ để tạo ra một cái thế nó tạm gọi là win
win càng nhiều càng tốt đúng không ạ thì như vậy chúng ta phải có những cái sự
00:58
phân tích như thế thì thì một mặt là nó phải đi từ cái nhận thức của doanh
nghiệp từ các tổ chức hỗ trợ như là bsa như là cip và các tổ chức để giúp cho
doanh nghiệp xây dựng được cái chiến lược của mình nhà nước phải có cái cơ
chế để mà ghi nhận khuyến khích và trong
những trường hợp mà anh vi phạm thì phải có cơ chế để mà răn đe hay là ngăn chặn
đúng không ạ và sự tham gia của truyền thông để mà giúp cho những cái doanh
nghiệp tốt Họ đang làm thực sự họ có được cái chiến lược và có kế hoạch có
một cái cái kết quả rõ ràng để họ có thể có được cái cái sự nhận thức của những
cái người mua của chính là của khách hàng của họ đó chính là cái việc Nó là
một cái cái điều rất là tốt và bình thường cho các doanh nghiệp trong khi mà
chính sách là nhà nước cũng không thể nào nhà nước bỏ ra một đống tiền để hỗ
trợ cho doanh nghiệp được chuyện đấy là nó không có và chính cái sự tưởng thưởng
của thị trường của những cái người mua chính là cái động cơ để cho doanh nghiệp
họ tiếp tục làm tốt công việc này nhưng nhà nước cần phải có cơ chế để để mà có
00:59
thể ghi nhận thúc đẩy và với những trường hợp mà doanh nghiệp Họ có những
cái mô hình mới đổi mới sáng tạo thì chúng ta cần phải có những cái quỹ riêng
để hỗ trợ để giảm thiểu cái rủi ro về mặt tài chính cho các doanh nghiệp này
thì em Mĩ rằng là ngoài nhà nước ra thì các cơ quan đối tác phát triển quốc tế
họ cũng đang có rất nhiều các chương trình để mà hỗ trợ thúc đẩy cho các
doanh nghiệp à tạo ra cái tác động một cách nó bền vững và tốt hơn nếu như mà
nhà nước có những cái cơ chế để mà điều phối cái chuyện này một cách nó rõ ràng
không phải nó chỉ là ờ gọi là ở cái cái quy mô của một số cái
chương trình dự án đơn lẻ nữa mà nó trở thành một cái chương trình lớn của nhà
nước mà từ trên cái cơ sở xây dựng một cái chương trình lớn như vậy thì chúng
ta mới có cái tiếng nói có cái cơ hội để mà huy động cái nguồn lực từ các bên có
liên quan có thể từ các đối tác phát triển các nhà tài trợ từ các thiết chế
về tài chính như là AFC hay là worldbank hay là ADB vào để hỗ trợ cho doanh
01:00
nghiệp có thể làm tốt hơn cái câu chuyện này thì nhà nước phải có một cái cơ chế
nó rõ ràng trong đó phân rõ vai của các bên thì cái Vai trò điều phối của nhà
nước là không bao giờ có thể thay thuế được thì vâng Thì còn những cái tổ chức
như là bsa hay là chip sẽ là những tổ chức có thể là tư vấn đồng hành trong
giai đạn ban đầu với nhà nước hoặc là trở thành những cái đơn vị để cung cấp
các dịch vụ hỗ trợ cho các doanh nghiệp và cũng trở thành những cái đơn vị mà là
cái cánh tay nối giải của nhà nước trong cái chuyện mà quản lý kiểm saa giám sát
xem là cái doanh nghiệp họ có thực hiện được đúng cái cam kết của mình hay không
Dạ thưa các bạn mình đã trải qua một cái khoảng thời gian khá là sôi động để trò
chuyện về một vấn đề mà có khi Đây là một cái vấn đề cũng chưa có phải là nóng
bỏng và thật là sốt dẻo ở trên thị trường Tuy nhiên chúng ta thấy rằng càng
ngày những cái quy định nền tảng cái việc xây dựng một cái hệ sinh Thái và
01:01
nâng cao năng lực cho một cái đội ngũ chuyên nghiệp để có một cái lực lượng
doanh nghiệp xã hội doanh nghiệp tạo tác động xã hội đóng góp chung vào cái sự
phát triển bền vững là một cái nhu cầu đã thấy ngay từ bây giờ rồi nhất là từ
khi chúng ta thấy cái tiêu chuẩn esg càng ngày nó càng trở nên quan trọng đối
với lại doanh nghiệp trong một cái tình huống mới như vậy thì
tôi rất là đồng tình với lại những cái điều mà chị Phạm Kiều Anh chia sẻ về cái
nhìn cần thiết có cái Vai trò điều phối của nhà nước ở trong cái tình hình hiện
nay song song với lại cái việc là doanh nghiệp sẽ càng ngày càng củng cố cái hệ
sinh thái của mình trong cái lĩnh vực hoạt động này Cùng với lại cái yêu cầu
01:02
khách quan là cái tiêu chuẩn esg càng ngày nó càng quan trọng đối với lại các
doanh nghiệp tiếp nhận đầu tư nước ngoài
hay là xuất khẩu vân vân và thưa các bạn cuộc trò chuyện của chúng tôi xin được
tạm dừng ở đây Sắp tới có thể các bạn sẽ tiếp tục theo dõi một cái chương trình
mới của maybi Group là chương trình Sóng
Xanh chuyển đổi xanh mà trong đó Cái yếu
tố về các cái doanh nghiệp xã hội có cái hướng phát triển bền vững đóng góp cho
cái sự phát triển bền vững của xã hội là có một vai trò rất là quan trọng và xin
được cảm ơn chị Kiều Anh đã đến để cùng trò chuyện với lại chúng tôi và xin được
hẹn gặp lại các bạn trong một chương trình sắp tới xin cả ơn các bạn đã theo
dõi Xin chào và hẹn gặp lại I